พืชในกลุ่ม Cannabis ไม่ว่าจะเป็น กัญชง หรือ กัญชา ต่างก็ผลิตสาร เทอร์พีน (terpese) ขึ้นมาด้วยเช่นกัน และสารเทอร์พีนที่ผลิตขึ้นมา ก็มีหลายชนิดผสมอยู่ด้วยกัน ซึ่งจะมีสัดส่วนของสารเทอร์พีนในแต่ละชนิด ไม่ซ้ำกันในแต่ละสายพันธุ์ Terpene oil คืออะไร ? สารเทอร์พีน ที่สกัดได้จากพืชกัญชาหรือกัญชง เรียกกันว่า Cannabis Terpenes ซึ่งจะทำงานร่วมกันกับสาร Cannabinoids ไปกระตุ้นระบบ Endocannabinoid ในร่างกายของมนุษย์ ทำให้เกิดเป็น Entourage effect
Terpene oil เป็นสารสกัดจากพืชหลายชนิดที่มีส่วนในการเสริมรส กลิ่น และสีของน้ำมันสำหรับใช้ในการผลิตเครื่องปรุงรส น้ำหอม และเครื่องสำอาง นอกจากนี้ มันยังมีฤทธิ์ทางการแพทย์และทางสุขภาพ เช่น การช่วยลดอาการอักเสบ ปรับสมดุลระบบภูมิคุ้มกัน และลดความเครียด การใช้งานควรให้คำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพที่เหมาะสม
สารเทอร์พีนในพืชกัญชา ( Cannabis Terpenes )
เทอร์พีนในพืชกัญชา (Cannabis Terpenes) เป็นสารที่มีกลิ่นหอมและรสชาติที่มากจากดอกของพืชกัญชา มีหลายสารประเภท เช่น มีเลมอนีน, พินีนีน, ลิมอเนน, และอีกหลายชนิด มีบทบาทในผลของกัญชาที่ทำให้มีผลกระทบทางกายภายในและทางจิตใจ รวมถึงมีคุณสมบัติทางการแพทย์ที่เป็นประโยชน์ เช่น การลดอาการอักเสบ ปรับสมดุลระบบภูมิคุ้มกัน และช่วยลดความเครียด การผลิตน้ำมันเทอร์พีนจากกัญชาเพื่อใช้ในการแพทย์และเสริมคุณค่าของสินค้าที่ผลิตและใช้งานได้หลากหลายแบบ
เทอร์พีน (Terpenes) คือ สารประกอบอินทรีย์ที่พบได้ในพืชและแมลงหลายชนิด ส่วนมากจะเกี่ยวข้องกับกลิ่น ของส่วนต่างๆที่ได้จากพืช terpenes ในกัญชาเกิดขี้นตามขบวนการวิวัฒนาการการเพื่อป้องกันศัตรูพืช เช่น แมลงและเชื้อราต่าง ๆ และป้องกันผลกระทบจากสิ่งแวดล้อม ในพืชกัญชาพบ terpenes มากกว่า 120 ชนิด สารเทอร์พีนในธรรมชาติจะมีอยู่มากมาย หลากหลายชนิด และที่สำรวจพบในพืชกัญชง หรือกัญชา มีอยู่กว่า 120 ชนิด และวันนี้เราได้นำ 3 สาร เทอร์พีน ในพืชกัญชา (Cannabis Terpenes) ได้แก่
- Myrcene : เป็น terpene ที่พบได้มากที่่สุดในพืชกัญชงและกัญชา และพบได้มากที่สุดในธรรมชาติ มีงานวิจัยที่ระบุว่าในบางสายพันธุ์ของกัญชงและกัญชามี myrcene ได้สูงสุดถึง 65% ของเทอร์พีนทั้งหมด
- Limonene : พบได้มากรองจาก myrcene นิยมนำมาใช้ในเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
- Linalool : ให้กลิ่นที่เป็นลักษณะเฉพาะของพืชกัญชาในแต่ละสายพันธุ์
สารกลุ่มเทอร์ปีน (Terpenes) ปล่อยออกมาจากต้นกัญชาเหมือนกับสาร Cannabinoids (THC, CBD) ที่สำคัญ เทอร์ปีนให้กลิ่นหอมและรสชาติที่หลากหลายในกัญชา ทำให้มีสีสันและกลิ่นที่โดดเด่นเหมือนกับพืชอื่น เช่น ส้ม เบอร์รี่ และมิ้นต์ การพัฒนาเทอร์ปีนในกัญชามีความสำคัญในการแผ่ขยายพันธุ์ และมีปัจจัยหลายอย่างที่มีผลต่อการพัฒนา เช่น สภาพภูมิอากาศ อายุและการเจริญเติบโต ปุ๋ย ดิน และช่วงเวลาของวัน มีมากกว่า 100 ชนิดของเทอร์ปีนที่แตกต่างกันที่ได้รับการระบุในกัญชา แต่ละสายพันธุ์มีลักษณะเด่นเฉพาะของเทอร์ปีนที่ทำให้เป็นพิเศษและแตกต่างออกไป
เทอร์พีน หรือ Terpene oil คืออะไร ในพืชกัญชา มีกลิ่นอะไรบ้าง ??
เทอร์พีน (Terpenes) เป็นสารที่พบได้ในพืชอย่างกว้างขวาง มันมีบทบาทในการกำหนดกลิ่นหอมและรสชาติของพืช ในพืชกัญชา (Cannabis) เทอร์พีนมีบทบาทสำคัญในการสร้างกลิ่นหอมและรสชาติที่พิเศษของกัญชา สารเทอร์พีนมีหลายชนิดและมีผลต่อผลประโยชน์และสีสันของกัญชา ตัวอย่างเช่น เทอร์พีนชนิดมิร์ซีนให้กลิ่นของมะนาวและมะกรูด ซึ่งส่งผลให้กัญชามีลักษณะเป็นด้าน หรือเทอร์พีนชนิดลิมอนีนให้กลิ่นหอมของผลไม้เช่น ลิ้นจี่ มังคุด และแอปเปิ้ล การประสานกันของเทอร์พีนแต่ละชนิดกับสาร Cannabinoids ในกัญชาสามารถสร้างประสบการณ์การใช้งานที่หลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ได้
ในกัญชามีสาร เทอร์พีน มากน้อยแค่ไหน
ปัจจุบันพบว่า กัญชาสายพันธุ์ต่าง ๆ จะมีลักษณะกลิ่นแตกต่างกัน โดยสามารถพบเทอร์พีนได้มากกว่า 100 ชนิดในกัญชา 1 ต้น ส่วนใหญ่กลิ่นมีมากที่สุดในช่อดอก แต่ละสายพันธุ์มีกลิ่นเด่นมากน้อยแล้วแต่พันธุ์ แต่ถ้าพูดถึงกลิ่นเทอร์พีน ผู้คนมักจะนึกถึงกลิ่นกัญชา ซึ่งเป็นพืชที่มีสารเทอร์พีนมากที่สุด มาดูกันว่า เทอร์พีนจากกัญชาให้กลิ่นใดบ้าง
- สารเทอร์พีนที่เรียกว่า Myrcene เป็นชนิดเทอร์พีนที่พบได้ในกัญชากว่า 40% หรือพบได้บ่อยที่สุด กลิ่นจะมีลักษณะหอมคล้ายยาพื้นบ้านหลายชนิด หรือมีกลิ่นแนวเดียวกับมะม่วง ตะไคร้ โดยพืชที่มี Myrcene มักนำมาใช้ช่วยให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น เช่น นำตะไคร้มาต้มน้ำดื่ม Myrcene สามารถช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ และนอนหลับ สายพันธุ์กัญชา ที่มี Myrcene เป็นกลิ่นนำ เช่น OG Kush, Blue Dream, Remedy
- สารเทอร์พีนชนิดที่เรียกว่า Pinene มีกลิ่นหอมคล้ายต้นสน (พบสาร Pinene ได้มากในต้นสน ) มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและเป็นยาขยายหลอดลม ทำให้อากาศสามารถซึมเข้าหลอดลมได้มากขึ้น หายใจคล่อง ผ่อนคลายลง เหมาะกับคนที่เกิดภาวะเครียดหรือเป็นโรควิตกกังวล นอกจากนี้ยังพบว่า กลิ่น Pinene มีกลิ่นที่แรงและเปรี้ยว จึงทำให้เมื่อได้กลิ่นแล้วมักเกิดความอยากอาหาร เหมาะกับผู้ป่วยที่ไม่อยากอาหาร เช่น ผู้ป่วยที่ทำคีโม โดยสายพันธุ์กัญชาที่มี Pinene เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์ชีส
- สารเทอร์พีนชนิด Terpinolene ให้กลิ่นสดชื่น กระปรี้กระเปร่า เมื่อได้กลิ่นทำให้มีสมาธิมากขึ้น มีความสุขและมีความคิดสร้างสรรค์เพิ่มมากขึ้น ถือเป็นกลิ่นที่เหมาะกับคนเป็นโรคซึมเศร้า ไร้เรี่ยวแรง เมื่อนำมาสกัดเป็น Essential oil พบว่า มีฤทธิ์ Antibacteria และ Antifungal จึงมีการผสม Terpinolene ในสบู่ หรือใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดครัวเรือน สายพันธุ์กัญชาที่มี Terpinolene เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์แจ็คเฮอร์ ( Jack Herer )
- สารเทอร์พีนชนิด Linalool จะให้กลิ่นที่หอมลุ่มลึกเหมือนดอกไม้ กลิ่นจะคล้ายดอกลาเวนเดอร์ ซึ่งมีสาร Linalool อยู่มาก เมื่อดมกลิ่นนี้ มีคุณสมบัติทำให้ผ่อนคลายทั้งร่างกายและจิตใจ ช่วยแก้ปวด มีฤทธิ์เป็นยาชาอ่อน ๆ ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและฆ่าเชื้อโรค สายพันธุ์กัญชาที่มี Linalool เป็นกลิ่นนำ เช่น กัญชาสายพันธุ์ Do-Si-Dos
รสชาติที่หลากหลายของกัญชานั้นน่าประทับใจ แต่เนื้อหาที่น่าทึ่งที่สุดของสารเทอร์ปีน (Terpene) คือความสามารถในการมีปฏิกิริยา และประสานกันกับสารประกอบอื่นๆ ในพืชกัญชา เช่น สารแคนนาบินอยด์ (cannabinoids) ซึ่งในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา สายพันธุ์กัญชาส่วนใหญ่ ได้รับการต่อผสมพันธุ์ให้มีระดับสาร THC ที่สูงและเป็นผลทำให้สาร cannabinoids ชนิดอื่นในต้นกัญชา เช่น สาร CBD ลดจำนวนลง สิ่งนี้ทำให้หลายคนเชื่อว่าสารเทอร์ปีน (terpene) มีบทบาทสำคัญในการแยกแยะผลกระทบของสายพันธุ์กัญชาต่างๆ